Behandelkamer schoonmaken en desinfecteren: wat doe je wanneer?
Het is vijf voor half twee. De patiënt van half twee zit al in de wachtkamer, op het werkblad ligt een open tube, een gebruikt wattenrolletje en een spetter die je pas ziet als je er met je mouw langs strijkt. Een uitgebreide procedure past daar niet in. Wat wel werkt, is een korte vaste volgorde waar iedereen in de praktijk hetzelfde mee doet.
Hieronder zet ik de vaste momenten uit de KNMT-richtlijn op een rij, leg ik uit waar je eigen keuzes moet maken en vind je een checklist die je kunt afvinken en naar je team kunt sturen.
Wat de richtlijn vastlegt, en wat niet
Ik heb de samenvatting van hoofdstuk 7 uit de KNMT-richtlijn infectiepreventie erbij gepakt, het hoofdstuk over reiniging en desinfectie van oppervlakken, ruimten, apparatuur en materialen. Opvallend: er staat geen kant-en-klaar draaiboek voor de kamer tussen twee patiënten in. Er staan wel vaste momenten.
Vóór elke behandeling desinfecteer je de werkbladen waar je schoon of steriel instrumentarium op klaarlegt. Na elke patiënt spoel je de afzuigslang kort door met schoon water en spoel je het spittoon ruim door, nadat je grove resten hebt verwijderd. Aan het eind van de dag desinfecteer je alle aangeraakte oppervlakken, apparatuur en materialen, reinig je de afzuigslangen en leeg je het warmwaterbad. Voor de rest vraagt de richtlijn om een schoonmaakprotocol dat je zelf vastlegt en regelmatig evalueert.
Mijn lezing: dat laatste is de eigenlijke opdracht. Hoe jullie de stoel, de lamp, de handgrepen en de tray tussen twee patiënten aanpakken, is aan jullie. Het moet alleen op papier staan en voor iedereen hetzelfde zijn.
Reinigen en desinfecteren zijn twee stappen
Zichtbaar vuil haal je eerst weg, want organisch materiaal verstoort de werking van het desinfectans. Daarna desinfecteer je, met de concentratie en inwerktijd die de fabrikant voorschrijft. De richtlijn noemt verder een paar dingen die in de praktijk nog weleens misgaan: gebruik eenmalige doekjes of tissues, draag stevige wegwerphandschoenen en combineer chloor nooit met schoonmaakmiddelen. Voor oppervlakken moet het middel een N-nummer hebben.
Dat laatste klinkt als een detail, maar het bepaalt hoe je de kamer inricht. Zet een doos handschoenen en een bus doekjes op de plek waar het schoonmaken gebeurt, dan hoeft niemand ernaar te zoeken. Wat we aan nitril handschoenen hebben staat in de collectie, bijvoorbeeld de A-Kwaliteit nitril handschoenen in blauw.
Doekjes of spray?
Mijn voorkeur voor tussen de patiënten door: doekjes binnen handbereik. Je hoeft niet te twijfelen over de hoeveelheid, en het doekje zelf zorgt voor het mechanische deel van het werk. De spray bewaar ik voor grotere vlakken aan het eind van de dag.
Welke producten er bestaan, zie je bij desinfecterende doekjes en oppervlaktedesinfectie. Drie voorbeelden uit ons assortiment, met wat de fabrikant erover opgeeft:
Cleanmed Wipes refill, 200 stuksOp basis van alcohol (70,5% ethanol), doekjes van 20 x 20 cm.
Kerr CaviWipesTweestapsmethode: één doekje reinigen, één desinfecteren. Inwerktijd 3 minuten.
Dürr FD 366 Sensitive WipesBus of refill met 100 doekjes.
Voor de grotere vlakken is er bijvoorbeeld de Cleanmed Ready spray van 1 liter. Volgens de fabrikant is hij bedoeld voor harde oppervlakken zoals behandelstoelen, instrumententafels en trays: sprayen, laten inwerken, niet naspoelen. Lees bij elk middel de gebruiksaanwijzing voor de inwerktijd. En controleer het N-nummer voordat je bestelt. Staat het niet op de productpagina, bel ons dan op 085 301 91 51.
De afzuiging vergeet je als eerste
Het spittoon ziet iedereen, de slang niet. Toch staat de afzuiging in de richtlijn met twee vaste momenten: na elke behandeling kort doorspoelen met schoon water, aan het eind van de dag reinigen met een detergens of desinfectans in lauw water. Draag stevige wegwerphandschoenen als je het zeefje, de slangen of de amalgaamafscheider reinigt of vervangt.
Voor het dagelijkse reinigen bestaat een geconcentreerd middel zoals Cleanmed Suction. Volgens de fabrikant wordt het verdund tot 2% en is het chloorvrij, aldehydevrij en fenolvrij. Voor inwerktijd en veiligheid ga je uit van het etiket, niet van mijn samenvatting.
Voor tussen de patiënten zelf zijn er speekselzuigers voor eenmalig gebruik. Meer opties, ook voor krachtiger afzuigen, staan bij afzuigbuizen en speekselzuigers.
Cleanmed Suction, 5 literVoor reiniging en desinfectie van afzuigslangen.
Sordent speekselzuiger, 15 cmTransparant met blauwe tip, 100 stuks.
De checklist
De lijst volgt de momenten uit de richtlijn. Vink af wat jullie al doen, en wat overblijft is je werklijst. De vinkjes blijven niet bewaard op deze pagina; wil je de lijst delen, gebruik dan de knop om hem te kopiëren en plak hem in een bericht aan je team.
De meerfunctiespuit en de wekelijkse ronde komen uit de KNMT-hoofdstukken over instrumentarium en schoonmaakfrequentie. De instructie van de fabrikant van je unit gaat altijd voor. En heb je thermodesinfector, ultrasoonbad of autoclaaf in huis, dan hoort daar een eigen onderhoudsritme bij. Dat staat in het hoofdstuk over instrumentarium, niet in dit artikel.
Zo maak je er een werkend protocol van
Schrijf de lijst niet in een map die niemand opent. Hang hem in de behandelkamer, op ooghoogte, en zet er de producten en inwerktijden bij die jullie gebruiken. Spreek af wie het eind-van-de-dagrondje doet en bij wie je terecht kunt als een middel op is. Bespreek het één keer per jaar met het team: wat werkt, wat wordt overgeslagen en waarom.
Daar hoort een voorraad bij die klopt. Zonder doekjes of zuigers in de kast wordt elk protocol een lijst met uitzonderingen. De rekentool voor de feestdagenvoorraad helpt je dat in een kwartier te berekenen. Alles voor de kamer zelf vind je bij reiniging, desinfectie en sterilisatie.
Wat hoort er niet in dit rijtje?
Instrumenten reinig je niet met een doekje, daar gelden andere regels voor. Hoe je steriliseert, lees je in de tips voor het steriliseren van instrumenten, en voor boren en handstukken is er een eigen verhaal over het reinigen van hand- en hoekstukken.
Wil je weten welke wegwerpartikelen je wanneer inzet, dan staat dat in hoe en wanneer je disposables gebruikt. Voor het wegwerpmateriaal dat de patiënt zelf raakt: tandartsservetten kiezen en handdoeken, tissues en servetten.
Vragen over een product? Bel ons op 085 301 91 51 of mail naar info@sordent.nl.
Nuttig voor een collega? Deel dit artikel.
Meer artikelen
Mondmasker type I, II of IIR: welk draag je wanneer?
Het verschil tussen type I, II en IIR volgens EN 14683, wat de richtlijn per situatie adviseert en hoe vaak je een masker moet wisselen.
Lees verderVoorraad voor de feestdagen: reken zelf uit wat je moet bestellen
Handschoenen, zuigers, servetten, bekers en maskers: reken in een kwartier uit wat je praktijk nodig heeft tot de eerste levering in januari.
Lees verderTandartsservetten kiezen? Let op deze 5 kenmerken voor optimale absorptie en bescherming
In de tandartspraktijk draait alles om precisie, hygiëne en patiëntcomfort. Toch worden kleine hulpmiddelen zoals tandartsservetten nog vaak onderschat. Servetten vormen letterlijk de eerste beschermlaag tussen...
Lees verder